Member
Pharmacy & Health
Pharmacist Expertise Article Health Monitoring Health Tip
ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
ภก. กัณฑ์พนท์ จุฑาพชราภรณ์
      
fiogf49gjkf0d
fiogf49gjkf0d
Smiley face
               โดยปกติหัวใจจะเต้นด้วยอัตรา 60 - 100 ครั้ง/นาที ในขณะเดินหัวใจจะเต้นเร็วขึ้นเป็นประมาณ 80 -100 ครั้งต่อนาทีและมากกว่า 100 ครั้งต่อนาที ในขณะวิ่ง
 
               ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หมายถึง ภาวะหัวใจเต้นเร็ว หรือช้ากว่าปกติ อาจเกิดจากความผิดปกติของการกำเนิดกระแสไฟฟ้าหัวใจ การนำไฟฟ้าหัวใจ หรือทั้ง 2 อย่างร่วมกัน พบได้จากโรคหัวใจหลายชนิดทั้งที่พบพยาธิสภาพ เช่น ลิ้นหัวใจผิดปกติ กล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ หรือหลอดเลือดหัวใจตีบตัน และไม่พบพยาธิสภาพ เช่น ไฟฟ้าหัวใจลัดวงจร

               สาเหตุของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

              
สาเหตุที่ทำให้หัวใจเต้นผิดปกติมีความแตกต่างกันไปในผู้ป่วยแต่ละราย โดยการที่หัวใจจะเต้นเร็วหรือช้าลงขึ้นกับพฤติกรรมในการดำเนินชีวิต ประวัติสุขภาพ และปัจจัยแวดล้อมของผู้ป่วยแต่ละราย โดยสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ได้แก่
          - ความผิดปกติแต่กำเนิดหรือความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจ เช่น กล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติแต่กำเนิด ลิ้นหัวใจรั่ว ผนังหัวใจหนาผิดปกติ หลอดเลือดหัวใจตีบ
          - ความผิดปกติของร่างกายที่มีผลต่อการทำงานของหัวใจ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ อิเล็กโทรไลต์ในร่างกายผิดปกติ
          - ยาและสารบางชนิด เช่น ยาที่มีส่วนประกอบของแอมเฟตามีน   คาเฟอีนที่อยู่ในชา กาแฟ หรือน้ำอัดลม
          - ความเครียดและความวิตกกังวล

               หัวใจเต้นผิดปกติมีอาการอย่างไร?

              
ถ้าผู้ป่วยมีหัวใจเต้นช้าผิดปกติ จะมีอาการเด่นที่สำคัญคือร่างกายได้รับเลือดไม่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย ถ้าเป็นน้อยก็จะมีอาการเหนื่อยง่ายเวลาออกแรง ถ้าเป็นมากขึ้นก็จะมีอาการเหนื่อยแม้ในขณะพัก ถ้าเต้นช้าขั้นรุนแรงจะมีอาการหน้ามืด หมดสติหรือเสียชีวิตจากหัวใจหยุดเต้น

               ในรายที่หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ จะมีอาการใจสั่น หัวใจเต้นเร็วและแรง เหนื่อยในผู้ป่วยสูงอายุหรือมีโรคหัวใจอ่อนกำลังอยู่เดิม อาจทำให้เกิดความดันโลหิตต่ำหัวใจล้มเหลว หมดสติ หรือเสียชีวิตได้

           ในกรณีที่เกิดความผิดปกติของการเต้นของหัวใจ ไม่ว่าจะเป็นหัวใจเต้นเร็วเกินไป เต้นช้าเกินไป มีจังหวะหัวใจที่ขาดหายไปหรือแทรกมาก่อนจังหวะปกติ เหล่านี้ล้วนจัดเป็นหัวใจเต้นผิดปกติทั้งสิ้น โดยภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะนี้ บางชนิดอาจไม่เป็นอันตราย แต่บางชนิดหากไม่ได้รับการตรวจอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตก็ได้ เพราะฉะนั้นหากมีอาการผิดปกติ เช่น วิงเวียน หน้ามืด ตาลาย ใจสั่นบริเวณหน้าอก หายใจขัด เจ็บแน่นบริเวณหน้าอก เป็นลมหมดสติ ควรรีบมาพบแพทย์ทันที

               การวินิจฉัยภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ

              
การวินิจฉัยว่าเป็นภาวะหัวใจเต้นผิดปกติชนิดใด และมีพยาธิสภาพของหัวใจร่วมด้วยหรือไม่ แพทย์มักจะตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชั่วโมง การเดินบนสายพาน (โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดปกติเกิดขึ้นขณะออกกำลังกาย) การติดตามคลื่นไฟฟ้าหัวใจผ่านทางโทรศัพท์ และการกระตุ้นหัวใจในห้องปฏิบัติการ

               จะรักษา..หัวใจเต้นผิดปกติอย่างไร?

              
อย่างที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นหัวใจเต้นผิดปกติ มีหลากหลายชนิดแต่ละชนิดมีวิธีการรักษาแตกต่างกันไป แต่พอแบ่งแนวทางการรักษาได้ดังนี้

               1. หัวใจเต้นช้าผิดปกติ แก้ไขได้โดยการใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (pacemaker)

               2. หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
   
               2.1. การใช้ยาต้านการเต้นผิดปกติ (antiarrhythmic agent)
    
               2.2. การใช้สายสวนเพื่อจี้กล้ามเนื้อหัวใจที่นำไฟฟ้าผิดปกติ (ablation therapy)
    
               2.3. การใช้ไฟฟ้ากระตุกเพื่อปรับการเต้นของหัวใจ (cardioversion )
    
               2.4. การฝังเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจ (implantable cardioverter defibrillator)


               การดูแลเอาใจใส่เพื่อลดปัจจัยเสี่ยง


               แม้ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะอาจจะไม่สามารถป้องกันได้ แต่การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น การดื่มชา กาแฟ และเครื่องดื่มชูกำลัง น้ำอัดลมที่มีสารคาเฟอีน  แอลกอฮอล์  และการสูบบุหรี่ ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความเครียด ความวิตกกังวล ความมุ่งมั่นจนเกินไป การพักผ่อนไม่พอเพียง และหันมาดูแลสุขภาพด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และออกกำลังกายที่ไม่หักโหมจนเกินไปอย่างสม่ำเสมอ  ตรวจสุขภาพและพบแพทย์สม่ำเสมอ    ก็จะช่วยลดโอกาสของการเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้


               ข้อมูลอ้างอิง     1. นอ.พิเศษ นพ. เกรียงไกร จิรสิริโรจนากร , “หัวใจเต้นผิดจังหวะ ภัยเงียบที่ร้ายแรง” ,
                                   https://www.bumrungrad.com/healthspot/february-2014/arrhythmia-treatment-bangkok-thailand
                               2. “ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ”
                                   https://www.bumrungrad.com/th/arrhythmia-treatment-center-bangkok-thailand/conditions/arrhythmia


                                                                                                                        เรียบเรียงโดย ภก. กัณฑ์พนท์   จุฑาพชราภรณ์